Ikona zegar

Czas czytania - 8 min

Opieka farmaceutyczna na świecie – jak to wygląda w innych krajach?

O niej się mówi! Opieka farmaceutyczna – rozwiązanie podnoszące jakość opieki zdrowotnej! Jakie znaczenie ma opieka farmaceutyczna na świecie? Dowiedz się!

Opieka farmaceutyczna na świecie - tak to wygląda

Praca w ochronie zdrowia jest to ciągły pościg za zapewnieniem jak najlepszej opieki pacjentowi, doprowadzając go tym samym do poprawy jego samopoczucia. Aby tak się stało, wiele osób musi pracować nad tym, aby postawić prawidłową diagnozę. A następnie działać taki sposób, żeby doszło do wyleczenia danego schorzenia.

Nie od dziś wiadomo, że wspólne dążenie do osiągnięcia danego celu przynosi najlepsze efekty. W kwestii zdrowia jest to szczególnie ważne, ponieważ tutaj chodzi o ludzkie życie.

Najczęściej mówi się o współpracy lekarzy i lekarek z pielęgniarkami i pielęgniarzami, jednak o wspólnym działaniu z farmaceutami już zdecydowanie mniej. Dlaczego tak się dzieje? Jest to prawdopodobnie spowodowane jeszcze raczkującą opieką farmaceutyczną w Polsce w porównaniu do innych krajów – wyjaśnia Agata Górnik, studentka farmacji i Ambasadorka Strefy Żółtodzioba.

Na czym polega opieka farmaceutyczna?

W ramach opieki farmaceutycznej mieszczą się działania prowadzące do zoptymalizowania pracy i odciążenia lekarzy. Dzięki nim mogą oni poświęcić więcej czasu na kontakt z pacjentem. W praktyce polega głównie na wykonywaniu przez farmaceutę przeglądów lekowych danego pacjenta wraz z oceną postępu leczenia. Ponadto farmaceuci opracowują indywidualny plan dla chorego po konsultacji z lekarzem i uwzględnieniu przyjmowanych leków w celu wykluczenia negatywnej reakcji organizmu. Jest to szczególnie ważne po to, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjentowi bez pogarszania jego obecnego stanu zdrowia.

Istotnym faktem jest też to, że w ramach opieki farmaceutycznej farmaceuta może wystawić receptę w ramach kontynuacji wcześniej zleconego leku przez lekarza. Dzięki temu jest możliwość rozluźnienia kolejek u lekarzy pierwszego kontaktu, do których wybierają się pacjenci w celu przedłużenia recepty.

Takie jest ogólne założenie opieki farmaceutycznej, jednak w Polsce jest ona na bardzo niskim poziomie w porównaniu do innych krajów. Każda jednostka działa oddzielnie, co przekłada się na przeciążenie lekarzy w przychodniach. Tym samym zmniejsza to możliwość konsultacji z nimi w sytuacjach, gdy stan zdrowia pacjenta tego wymaga. Ponadto lekarz przez wzgląd na brak czasu nie zawsze jest w stanie zauważyć ewentualne negatywne interakcje z innymi lekami, które przyjmuje pacjent.

Z tego powodu tak istotna jest współpraca między tymi zawodami medycznymi, tak jak jest to obecne w innych krajach.

Opieka farmaceutyczna w Wielkiej Brytanii

Opieka farmaceutyczna na świecie - Wielka Brytania

W Wielkiej Brytanii farmaceuta jest jednym z ważniejszych zawodów medycznych. To powoduje, że ich prawa znacznie wykraczają poza schemat znany nam z Polski.

Pacjenci korzystają częściej z porady farmaceutycznej niż lekarskiej ze względu na łatwiejszy dostęp do apteki. W Wielkiej Brytanii jest obecny specjalny system (New Medicine Service). Jego celem jest wprowadzenie i zapoznanie pacjenta z nowym lekiem. Dotyczy to sposobu dawkowania oraz ewentualnych skutków ubocznych. Ta forma opieki jest stosowana przez 3-4 tygodnie. Pozwala to na doedukowanie pacjenta, aby zminimalizować ryzyko zagrożenia życia. Stosuje się go we wczesnej fazie leczenia m.in cukrzycy, astmy czy nadciśnienia tętniczego.

Kolejną nową usługą farmaceutyczną jest Pharmacy First. Polega ona na tym, aby w pierwszej kolejności zgłosić się do farmaceuty. Pacjent będzie mógł uzyskać na konsultacji poradę oraz w uzasadnionych sytuacjach receptę na niezbędny lek na koszt Krajowej Służby Zdrowia. Ma ona obejmować zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego czy zakażenia dróg moczowych u kobiet. Takie działania sprawiły znaczne polepszenie systemu opieki zdrowotnej oraz odciążenie lekarzy. A to polepszyło współpracę z nimi w dążeniu do poprawy stanu zdrowia pacjenta.

Opieka farmaceutyczna w Holandii

Opieka farmaceutyczna na świecie - Holandia

W Holandii praca lekarza i farmaceuty opiera się na tworzeniu grup dyskusyjnych. Ich spotkania odbywają się co najmniej 6 razy w roku i trwają do 2 godzin.

Podczas takich spotkań rozmawia się na temat poprawy farmakoterapii, zaczynając od przepisania recepty przez lekarza, a kończąc na jej wydaniu przez farmaceutę. Ponadto dyskutują na temat konkretnych przypadków klinicznych i przebiegu ich leczenia oraz analizują dane trendów przepisywanych leków. Dzięki temu mogą podjąć działania mające na celu zweryfikowania farmakoterapii dla danej choroby i zaproponowania leków, które najbardziej by odpowiadały w leczeniu tej jednostki chorobowej.

Czasami może to doprowadzić nawet do porozumienia z ubezpieczycielami, co skutkuje zmniejszeniem kosztów recept, którymi jest obciążany pacjent. Niekiedy dojdzie do sytuacji, gdy możliwe jest tworzenie protokołów leczenia, co przyspiesza wybór terapii i zastosowanie jej. Taka współpraca powoduje ograniczenie marnowania leków i przepisywania leków droższych, chyba że wymaga tego sytuacja.

Duże uznanie może zdobyć również sposób wydawania leków przez farmaceutów. Polega to na przygotowaniu specjalnego pakietu dla danego pacjenta wraz z opisem, dawkowaniem oraz wskazaniami jak je stosować i możliwymi skutkami niepożądanymi. Ponadto stworzono specjalny system Automated Dose Dispensing (ADD) dla starszej części społeczeństwa, który polega na umieszczeniu wszystkich leków o danej porze dnia w zafoliowanej torebce wraz z danymi pacjenta, opisem zawartości torebki, datą oraz porą stosowania. Zmniejsza to ryzyko popełniania błędów a tym samym odciąża szpitale z pacjentów, którzy mogliby takowe popełnić.

Opieka farmaceutyczna w Szwajcarii

W Szwajcarii zostały utworzone koła jakości lekarzy i farmaceutów (PPQCs).

W skład takiego koła wchodzi zwykle 3-10 lekarzy rodzinnych i co najmniej jeden farmaceuta posiadający odpowiednie uprawnienia. Na takich zebraniach omawiane są przygotowane przez farmaceutę analizy porównawcze wystawianych recept, które dotyczą porównania wypisywanych leków przez lekarza z innymi lekarzami obecnymi w kole jak i z tymi z innych kół.

Później są prowadzone analizy dotyczące recept pod kątem ich bezpieczeństwa wraz z porównaniem z najnowszymi informacjami i wytycznymi klinicznymi, jak i z ich kosztami. Obecni na spotkaniu poszukują rozwiązania uzyskania optymalnej farmakoterapii, które po uzgodnieniach są wdrażane w praktyce klinicznej. Taka współpraca umożliwia uzyskanie lepszych wyników leczenia w sposób bezpieczniejszy i mniej kosztowny.

Opieka farmaceutyczna w USA

W USA zostało utworzone porozumienie CPA, które ma na celu współpracę między farmaceutami a innymi pracownikami ochrony zdrowia, jednak głównie dotyczy to lekarzy.

Porozumienie przedstawia, jaki zakres usług klinicznych może wykonywać farmaceuta w szczególnych przypadkach. Aby farmaceutę porozumienie dotyczyło, musi on mieć tytuł doktora albo posiadać dodatkowo 1-2 letni staż kliniczny.

Zakres porozumienia różni się w zależności od stanu ze względu na zróżnicowanie w uprawnieniach farmaceutów. Mają oni pozwolenie na dobór leku wraz z rozpoczęciem farmakoterapii dostosowanej do potrzeb zdrowotnych danego pacjenta. 31 stanów pozwala na zlecanie i interpretowanie badań. Niemniej jednak zakres działań jest bardzo szeroki. Taka współpraca z lekarzami ma bardzo pozytywny wpływ na jakość leczenia pacjentów.

Opieka farmaceutyczna w Australii

W Australii farmaceuci są odpowiedzialni za przegląd leków domowych (HMR), który funkcjonuje jako program utworzony przez Australijski Cech Aptek.

Opiera się na współpracy z lekarzami oraz innymi pracownikami ochrony zdrowia. Program polega na kontroli stosowania leków przez pacjentów, a tym samym zminimalizowaniu liczby stanów zagrożenia zdrowia spowodowanych niewłaściwą farmakoterapią. O tym, czy pacjent powinien zostać objęty programem, decyduje lekarz.

Głównie należą do nich osoby narażone na niepowodzenie leczenia, stosując więcej niż 5 leków, lub znajdujące się pod opieką kilku specjalistów. Pacjent, który wyraził chęć wzięcia udziału w programie, może wybrać aptekę, w której znajduje się farmaceuta posiadający uprawnienia HMR. Farmaceuta zajmuje się przeprowadzeniem wywiadu z pacjentem. Następnie przygotowuje raport dla lekarza po to, aby ten mógł w razie potrzeby wprowadzić ewentualne zmiany leku.

Można zauważyć, że w niektórych krajach już teraz występuje bardzo dobra współpraca na płaszczyźnie lekarz-farmaceuta. Przyniosło to bardzo pozytywne skutki – zaczynając od zmniejszenia oblężenia w szpitalach czy przychodniach, kończąc na pozytywnych efektach wprowadzanych terapii. Dlatego tak ważna jest współpraca wszystkich zawodów medycznych ze względu na jeden cel – wyleczenie
pacjenta
– podsumowuje Agata.

Źródła

  1. Współpraca lekarza i farmaceuty w kontekście Ustawy o zawodzie farmaceuty. Medexpress.pl, https://www.medexpress.pl/ochrona-zdrowia/wspolpraca-lekarza-i-farmaceuty-w-kontekscie-ustawy-o-zawodzie-farmaceuty-86412/ (opublikowano: 15.02.2023, dostęp: 02.07.2024)
  2. Swaczyna M. Współpraca farmaceuty i lekarza dla dobra pacjenta. Aptekarski.com, https://aptekarski.com/artykul/wspolpraca-farmaceuty-i-lekarza-dla-dobra-pacjenta (opublikowano: 03.08.2023, dostęp: 02.07.2024)
  3. Jak wygląda opieka farmaceutyczna w Wielkiej Brytanii? PolitykaZdrowotna.com, https://politykazdrowotna.com/artykul/jak-wyglada-opieka-farmaceutyczna-w-wielkiej-brytanii/843973 (opublikowano: 11.01.2016, dostęp: 02.07.2024)
  4. Jabłoński M. Pharmacy First, czyli nowa usługa farmaceutyczna w Wielkiej Brytanii… MGR.FARM, https://mgr.farm/aktualnosci/pharmacy-firts-czyli-nowa-usluga-farmaceutyczna-w-wielkiej-brytanii/ (opublikowano: 23.01.2024, dostęp: 02.07.2024)
  5. Perska K. Współpraca lekarza z farmaceutą podstawą opieki farmaceutycznej w Holandii. Fundacja Na Rzecz Pacjentów – Opieka Farmaceutyczna w Centrum Uwagi, https://opiekafarmaceutyczna.org/wspolpraca-lekarza-z-farmaceuta-podstawa-opieki-farmaceutycznej-w-holandii/ (opublikowano: 18.11.2020, dostęp: 02.07.2024)
  6. Piecuch A, Makarewicz-Wujec M, Kozłowska-Wojciechowska M. Stosunki zawodowe między farmaceutą (aptekarzem) a lekarzem. Farmacja Polska 2014;70(7):353-362

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies w celach analitycznych, reklamowych oraz do realizacji usług. Pliki cookies będą zapisywane w pamięci Twojego urządzenia zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.