Ikona zegar

Czas czytania - 6 min

Kultura farmaceutyczna – tradycyjnym okiem

Można by powiedzieć, że farmacja „z przeszłości” i farmacja „dzisiejsza” to dwie różne bajki… a jednak nie do końca. Wciąż mają one ze sobą wiele wspólnego. Ta pierwsza jest w wielu miejscach świata dalej obecna i pomimo jej nie najlepszego PR-u całkiem popularna.

Medycyna tradycyjna - jakie jest jej znaczenie?

Nie od razu mieliśmy „pełny pakiet” leków

Skoro gatunek Homo Sapiens odnotowany został około 300 tysięcy lat temu, a od tego czasu liczba ludzi, którzy kiedykolwiek żyli na świecie wynosi ponad 110 miliardów… To jak przez te wszystkie lata radziliśmy sobie z chorobami czy epidemiami? Przecież przykładowo jedna z najbardziej popularnych w dzisiejszych czasach substancji leczniczych – paracetamol – naukowcy zsyntetyzowali po raz pierwszy w 1878 roku, a na rynku jej kariera rozpoczęła się dopiero w 1955 roku.

Wielu z nas na pewno nie wyobraża sobie nawet, jak to było kiedyś, gdy nie mieliśmy na wyciągnięcie ręki lekarstw, które są w stanie zadziałać w mgnieniu oka. Historia pokazuje, że społeczeństwo dbało o swoje zdrowie i leczyło się z chorób dzięki darom natury, z których do dzisiaj wiele osób korzysta – mówi Hanna Syguła, studentka farmacji i Ambasadorka Strefy Żółtodzioba.

Farmacja przez pryzmat natury

Najstarsze namacalne dowody na stosowanie w Europie ziół leczniczych liczą około 5300 lat.

Fenomenem jest to, że ziołolecznictwo przetrwało setki tysięcy lat i wciąż stanowi pole do popisu. Nadal wiele gatunków roślin wymaga przeprowadzania kolejnych badań naukowych w celu sprawdzenia ich zastosowania oraz skuteczności w leczeniu – wyjaśnia nasza Ambasadorka.

Co ciekawe, szacuje się, że około 70-95 procent populacji w krajach rozwiniętych korzysta z medycyny tradycyjnej. W jej skład wchodzi oczywiście ziołolecznictwo.

W Polsce praktyczne zastosowanie roślin leczniczych obejmuje około 200 gatunków. To przy tradycyjnej medycynie chińskiej i tak wydaje się nie być potężną liczbą.

Medycyna tradycyjna - Chiny
Chińskie ziołolecznictwo wyróżnia aż ponad 100 tysięcy różnych receptur! (fot. Shutterstock)

Tradycyjne metody leczenia dotyczą nie tylko ziół, ale też preparatów opartych na różnych minerałach i substancjach zwierzęcych. Termin ten odnosi się również do innych alternatywnych, niekonwencjonalnych rozwiązań, które przez wielu ludzi mogą być poddawane niemałym wątpliwościom.

Oczywiście nie powinno to dziwić. Wiele z tych praktyk nie ma dowodów w postaci badań naukowych, a opiera się jedynie na indywidualnych doświadczeniach czy wierzeniach – wyjaśnia Hania.

Przykłady z różnych zakątków świata

Wpadnijmy do Japonii

Z pewnością każdy z nas słyszał trochę na temat chińskiej medycyny tradycyjnej liczącej sobie około 5000 lat – o akupunkturze, rozbudowanym ziołolecznictwie… Otóż młodszą i odrobinę mniej znaną medycyną tradycyjną, która z niej się wywodzi, jest Kampo, czyli japońskie praktyki lecznicze.

Kampo to uproszczona wersja tradycyjnej medycyny chińskiej, zawierająca w sobie zarówno leczenie za pomocą ziół, jak i akupunkturę czy akupresurę. Cechuje się jednak mniejszą ilością teoretycznych rozważań i charakterystycznych dla starszej koleżanki założeń.

Medycyna tradycyjna - Japonia
Kampo zawiera w sobie zarówno leczenie za pomocą ziół, jak i akupunkturę czy akupresurę (fot. Shutterstock)

Współcześnie Kampo ma zastosowanie w szczególności w przypadkach dolegliwości związanych z nadciśnieniem, problemach z sercem czy np. zapalenia żołądkowo-jelitowego.

Co słychać w Afryce?

Trochę mniej uwagi poświęca się tradycyjnej medycynie afrykańskiej, która dla wielu mieszkańców tego kontynentu wciąż stanowi podstawę leczenia wielu schorzeń.

W Afryce dominowało przeświadczenie, że choroby (lecz nie urazy, takie jak obrażenia odniesione podczas polowań) wywoływane były przez złe duchy. Wobec tego społeczeństwo uciekało się do pomocy szamana, który – jak wierzyli – odczyniał złe uroki, korzystając z nietypowych dzisiaj rytuałów.

Oprócz tego zastosowanie znajdowało, jak w pozostałej części globu, ziołolecznictwo. Przyrządzano wyciągi, napary, czy też spalano poszczególne surowce w celu otrzymania popiołu, który następnie dodawany był do pożywienia i wody.

Medycyna tradycyjna - Afryka
Tradycyjne substancje lecznicze sprzedawane na rynku w centrum Durbanu w RPA (fot. Shutterstock)

Odwiedźmy Amazonię

Przesuwając się na zachód świata, nie można zapomnieć o tradycyjnie stosowanych roślinach leczniczych z rejonów amazońskich, gdzie praktyki szamańskie obecne są do dziś. Mowa tu między innymi o Ayahuasce – zdrewniałym pnączu, które występuje naturalnie w dorzeczu Amazonki i przez wiele kultur uznawane jest za święte. Zazwyczaj ludzie przyjmują je w postaci naparu w połączeniu z innymi lokalnymi roślinami psychotropowymi.

Warto wspomnieć również o koce, której krzew jest wysoce cenioną rośliną leczniczą w krajach takich jak Kolumbia czy Peru. Inkowie uważali ją za najbardziej święte lekarstwo roślinne.

Szamani w Amazonii do ceremonii uzdrawiania wykorzystują atrybuty takie jak: zioła, gałęzie drzew, owoce i nasiona roślin amazońskich (fot. Shutterstock)

Naturalne, ale kontrowersyjne

Tradycyjna medycyna rdzennych ludów i ich sposoby na uśmierzanie bólu czy radzenie sobie z infekcjami budzą dzisiaj wiele kontrowersji. Niemniej jednak, znajdują one wciąż mnóstwo zwolenników, którzy niejednokrotnie wybierają je zamiast współczesnych metod leczenia. Czy słusznie? Biorąc pod uwagę liczne badania naukowe, nie wszystkie schorzenia mogą być wyleczone dzięki zastosowaniu medycyny alternatywnej, niekonwencjonalnej.

Nauka nieustannie idzie do przodu, ciężko jest kłócić się z tym, co faktycznie posiada udowodnione działanie lecznicze. Oczywiście – warto również stosować leczenie wspomagające w postaci medycyny naturalnej, o ile nie będzie niosła ona ze sobą ryzyka żadnych niepokojących dla zdrowia skutków – podsumowuje Hanna Syguła.

Źródła

  1. Chudziński W. Prześwietlamy paracetamol. MGR.FARM, https://mgr.farm/opinie/przeswietlamy-paracetamol (opublikowano: 23.01.2022, dostęp: 26.01.2024)
  2. Historia ziół w lecznictwie, https://www.pracowniaziol.pl/ziololecznictwo (opublikowano: 24.11.2018, dostęp: 26.01.2024)
  3. Kampo – Tradycyjna Medycyna Japońska, https://tcmblog.pl/terapie-naturalne/kampo-tradycyjna-medycyna-japonska (opublikowano: 24.09.2018, dostęp: 26.01.2024)
  4. Afrykańskie zioła lecznicze: tradycyjne metody leczenia i ich współczesne zastosowanie, https://naturalpoland.com/artykuly/produkty-z-afryki/afrykanskie-ziola-lecznicze-tradycyjne-metody-leczenia-i-ich-wspolczesne-zastosowanie (zaktualizowano: 01.12.2023, dostęp: 26.01.2024)
  5. https://www.aromatika.com.pl/pl/c/medycyna-afrykanska/193 (dostęp: 26.01.2024)
  6. Tafur J. Święte rośliny. Uzdrawiająca moc tradycyjnej amazońskiej medycyny roślinnej. Wydawnictwo ILLUMINATIO, Białystok 2022.

To Cię również zainteresuje

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies w celach analitycznych, reklamowych oraz do realizacji usług. Pliki cookies będą zapisywane w pamięci Twojego urządzenia zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.