Wasze pytania!

Zawód: Farmaceuta

Jakie są podstawy do tych wszystkich decyzji o wstrzymaniu sprzedaży leków w aptece? 

 

Jeżeli podczas przeprowadzanych kontroli i badań istnieją uzasadnione podejrzenia co do niezgodności produktu leczniczego z ustalonymi normami, Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna podejmuje określone działania. 

  • Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny może wydać decyzję o wstrzymaniu obrotu określonych serii tego produktu w swoim obszarze. 
  • Natomiast Główny Inspektor Farmaceutyczny ma uprawnienie do podjęcia decyzji o wstrzymaniu obrotu tych serii na terenie całego kraju.

 

W wyniku wydania powyższych decyzji, sprzedaż określonych serii danego produktu leczniczego zostaje zawieszona we wszystkich hurtowniach i aptekach i trwa do momentu otrzymania wyników badań laboratoryjnych, które potwierdzą lub wykluczą ewentualną wadę jakościową.

 

Co właściwie robi farmaceuta kliniczny? 



Farmaceuta kliniczny to specjalista farmacji, skoncentrowany na obszarze opieki farmaceutycznej nad pacjentem. Jego rola jest związana z bezpośrednim udziałem w opiece nad pacjentem, współpracą z zespołem medycznym oraz zapewnieniem bezpiecznego i skutecznego stosowania leków. 

 

Do jego głównych obowiązków należą m. in. monitorowanie i optymalizacja terapii farmakologicznej, doradztwo pacjentom czy współpraca z zespołem medycznym i jego edukacja. Farmaceuci kliniczni pracują przede wszystkim w szpitalach, klinikach, ośrodkach opieki długoterminowej oraz innych placówkach ochrony zdrowia, gdzie ich obecność przyczynia się do doskonalenia procesu leczenia i podniesienia bezpieczeństwa pacjenta w kontekście farmakoterapii.



Czym się różni farmaceuta od aptekarza?

Absolwent farmacji, posiadający tytuł magistra, ma możliwość wystąpienia o uzyskanie Prawa Wykonywania Zawodu. Dopiero po otrzymaniu tego uprawnienia może używać tytułu farmaceuty.

Natomiast farmaceuta, zatrudniony w aptece lub hurtowni farmaceutycznej, jest określany jako aptekarz.



Jak ubiegać się o uznanie kwalifikacji zawodowych w innym państwie?

Nowoczesnym sposobem ubiegania się o uznanie kwalifikacji zawodowych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest europejska legitymacja zawodowa, znana również jako EPC. Osoby ubiegające się o uznanie swoich kwalifikacji mogą zdecydować, czy chcą korzystać z EPC, który umożliwia przechowywanie informacji elektronicznie, czy preferują tradycyjny, papierowy proces składania wniosku bezpośrednio do władz kraju przyjmującego.

Wiem, że niektórzy farmaceuci pracują na godziny – co to właściwie znaczy?

Praca na godziny to elastyczny sposób zatrudnienia, w którym wynagrodzenie jest uzależnione od liczby przepracowanych godzin. Taka opcja stanowi doskonałą okazję do uzupełnienia braków w planie pracy, zwłaszcza w sytuacjach, gdy apteka potrzebuje dodatkowych pracowników. 

Dla farmaceutów jest to także sposób do zdobycia dodatkowych zarobków. Ponieważ tego rodzaju praca najczęściej obejmuje okresy weekendowe, świąteczne lub dyżury nocne, stawki godzinowe są często bardziej atrakcyjne niż typowe wynagrodzenie w pracy na pełen etat.

Trzeba jednak pamiętać, że praca „na godziny” może być wykonywana wyłącznie na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub jako samozatrudnienie, a nie na podstawie umowy o pracę.

Czy można pracować w aptece bez ukończenia studiów?



W aptece ogólnodostępnej w Polsce może pracować następujący personel:

  • magister farmacji (po 5,5-letnich studiach magisterskich),
  • technik farmaceutyczny (po ukończonej szkole policealnej),
  • pomoc apteczna (brak wymagań odnośnie wykształcenia).

 

Jeśli więc chciałbyś już w trakcie studiów poznać specyfikę pracy w aptece, to możesz zatrudnić się właśnie jako pomoc apteczna

Zakres obowiązków obejmuje między innymi: przyjmowanie dostaw, dbanie o asortyment w magazynie, rozkładanie i metkowanie produktów, uzupełnianie oraz porządkowanie towaru, udzielanie wsparcia personelowi apteki oraz utrzymywanie czystości i porządku w aptece.



Czy farmaceuta może odmówić wydania leku powołując się na klauzulę sumienia?

Wszystkie możliwości odmowy wydania produktu leczniczego przez farmaceutę znajdziemy w artykule 96 ustęp 5 ustawy Prawo farmaceutyczne. W tym przepisie nie wskazano klauzuli sumienia jako powodu odmowy. 

 

Obecnie klauzula sumienia jako podstawa odmowy przysługuje jedynie lekarzom, pielęgniarkom i położnym.



Czy farmaceuta pracujący w szpitalu może decydować o tym, jakie leki przyjmuje pacjent?

Tak! Jednym z interesujących kierunków pracy w szpitalu jest rola farmaceuty klinicznego, czyli wysoko wykwalifikowanego specjalisty, którego zadania to m.in.: 

  • dobór leków, dawkowanie i monitorowanie działań niepożądanych,
  • zapobieganie błędom w podawaniu leków i udzielanie informacji o skutkach ubocznych,
  • monitorowanie stężeń leków i ich wpływie na wyniki badań,
  • opieka nad pacjentem, przeprowadzaniem wywiadów i identyfikacją problemów związanych z lekami i edukacją pacjentów na temat terapii
  • tworzeniem listy leków szpitala czy analizą farmakoekonomiczną.

Inną opcją zatrudnienia dla farmaceuty w szpitalu jest praca w aptece szpitalnej, gdzie farmaceuta zajmuje się m.in.: 

  • przygotowywaniem i realizacją zamówień dla oddziałów,
  • zaopatrywaniem szpitali w różnego rodzaju leki i materiały medyczne,
  • przygotowywaniem leków zgodnie z zasadami receptariusza szpitalnego,
  • weryfikacją prawidłowego prowadzenia apteczek oddziałowych.

Czy farmaceuta może odmówić wydania leku?

Tak. Zarówno farmaceuta, jak i technik farmaceutyczny mogą odmówić wydania produktu leczniczego, wyrobu medycznego lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w przypadku gdy:

  • mają uzasadnione podejrzenie, że produkt, który ma zostać wydany w ramach usługi farmaceutycznej, może być używany w celu innym niż medyczny oraz gdy recepta lub zapotrzebowanie nie są autentyczne,
  • zachodzi konieczność dokonania zmian składu leku recepturowego na recepcie, do których farmaceuta albo technik farmaceutyczny nie posiada uprawnień (i nie ma możliwości porozumienia się z osobą uprawnioną do wystawiania recept), 
  • od dnia przygotowania leku minęło co najmniej 6 dni – w przypadku leku przygotowanego na podstawie recepty lub etykiety aptecznej,
  • osoba, która przedstawiła receptę, nie ukończyła 13 lat
  • istnieją uzasadnione wątpliwości co do wieku osoby, dla której recepta została wystawiona.

Czy za dyżur nocny w aptece otrzymuje się dodatkowe wynagrodzenie?

 

Przepisy nakładają obowiązek na apteki ogólnodostępne, aby były dostępne dla pacjentów w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne. Rozkład godzin pracy aptek jest ustalany przez radę powiatu, która wyznacza apteki pełniące dyżury w tych okresach. Farmaceuci pełniący dyżury nocne często są zatrudniani „na godziny”, co może przynieść im dodatkowy dochód, jednak wynagrodzenie za te dyżury nie jest uregulowane prawnie. 

Możliwe jednak, że niedługo problem zostanie rozwiązany. Projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej zawiera przepisy dotyczące płatnych dyżurów aptek, gdzie obowiązkowe dyżury mają być wyznaczane w miejscowościach będących siedzibami powiatów z liczbą mieszkańców nieprzekraczającą 40 tysięcy i będą one finansowane przez NFZ (3,5 proc. minimalnego wynagrodzenia w przeliczeniu na 1 godzinę faktycznie przeprowadzonego dyżuru). W miejscowościach liczących więcej niż 40 tysięcy mieszkańców, dyżury płatne odbywać się będą na zasadach fakultatywności, a ich finansowanie spoczywać będzie na powiecie. 

Co się stanie, jeśli nie wyrobię PWZ tuż po zakończeniu studiów? Nie muszę odbywać kursu doszkalającego?

Nie istnieją ściśle określone regulacje prawne dotyczące okresu, w ciągu którego należy wyrobić PWZ po zakończeniu studiów.

Moment uzyskania Prawa Wykonywania Zawodu jest punktem startowym czasu pracy jako farmaceuty. Aby uniknąć konieczności odbycia kursu doszkalającego, musisz pracować w zawodzie przez co najmniej 5 lat, w okresie ostatnich 6 lat. Jeśli jednak zdecydujesz się na podjęcie pracy w aptece, tuż po zakończeniu studiów, posiadanie PWZ jest konieczne. 

Czy farmaceuta musi przestrzegać w aptece RODO?

W kontekście RODO administratorem danych w aptece ogólnodostępnej nie jest farmaceuta, kierownik apteki ani technik farmaceutyczny, ale podmiot prowadzący tę aptekę. To właśnie on ma obowiązek przetwarzania informacji niezbędnych do realizacji zadań apteki, takich jak wydawanie leków na podstawie recept i zapotrzebowań. Podmiot prowadzący aptekę musi postępować zgodnie z obowiązującymi zasadami, zapewniając odpowiedni poziom ochrony danych osobowych pacjentów. 

 

Farmaceuci mają obowiązek przestrzegania tajemnicy zawodowej i zachowania poufności informacji o zdrowiu pacjenta, które im ujawniono w ramach wykonywania zawodu. Powinni być świadomi swoich obowiązków w zakresie ochrony danych pacjentów oraz zawsze działać zgodnie z zasadami etyki zawodowej.

Czy przynależność do izby aptekarskiej jest obowiązkowa?

Tak, przynależność do Okręgowej Izby Aptekarskiej jest obowiązkowa. Co miesiąc należy opłacać składkę członkowską, która obejmuje koszty porady prawnej oraz ubezpieczenie OC farmaceuty. Zgodnie z ustawą o zawodzie farmaceuty, farmaceuta, który nie chce opłacać składki członkowskiej, musi zrzec się prawa do wykonywania zawodu. Wysokość składki może się różnić w zależności od regionu oraz stanowiska zajmowanego przez farmaceutę w niektórych izbach. Po uzyskaniu Prawa Wykonywania Zawodu Farmaceuty, składkę należy opłacać począwszy od następnego miesiąca po miesiącu, w którym otrzymano PWZ.

Co, jeśli nie chcę po farmacji pracować w aptece tylko np. w marketingu farmaceutycznym – czy nie stracę prawa do wykonywania zawodu, jeśli wybiorę inną gałąź farmacji?

 

Decyzja o pracy w badaniach klinicznych czy w różnych działach firm farmaceutycznych jest coraz częstsza wśród absolwentów farmacji. Jeżeli farmaceuta wykonuje tego typu pracę przez więcej niż 5 lat w okresie ostatnich 6 lat, to w przypadku chęci powrotu do pracy w aptece musi odbyć kilkumiesięczne przeszkolenie. Trwa ono nie dłużej niż 2 miesiące, a o dokładnym czasie decyduje Okręgowa Izba Aptekarska. Wpływa na niego kilka czynników, m.in. długość okresu bezczynności zawodowej czy styczność merytoryczna z branżą farmaceutyczną przez ten czas.

Wśród potencjalnych miejsc pracy istnieje kilka wyjątków, które zwalniają farmaceutę z obowiązku odbycia przeszkolenia. Są to m.in. praca w inspekcji farmaceutycznej, pełnienie funkcji z wyboru w organach Izby Aptekarskiej czy praca jako nauczyciel akademicki. Pełną listę miejsc i funkcji określa ustawa o zawodzie farmaceuty z 16 kwietnia 2021 roku.

Co z pracą w aptece na niepełny wymiar godzin w okresie tych 5 lat? Ustawa nie określa, czy konieczne jest wówczas odbycie przeszkolenia. Docelowe informacje można uzyskać indywidualnie we właściwej Izbie Aptekarskiej.

Czym różnią się kompetencje magistra od technika?

Czynności fachowe w aptece wykonują zarówno farmaceuci, jak i technicy farmaceutyczni. Istnieje jednak kilka takich, które są zarezerwowane wyłącznie dla magistrów farmacji. Należą do nich:

  • wydawanie i sporządzanie leków zawierających substancje należące do wykazu A, wykazu N i grup I-P i II-P,
  • prowadzenie ewidencji psychotropów i książki kontroli środków odurzających i psychotropowych,
  • wystawianie odpisów recept,
  • wystawianie recepty farmaceutycznej,
  • sprawowanie opieki farmaceutycznej.

Jakie warunki muszę spełnić, aby pracować jako farmaceuta za granicą?

Wymagania mogą różnić się w zależności od wybranego miejsca. Przede wszystkim, aby pracować jako farmaceuta w krajach UE, trzeba uzyskać uznanie kwalifikacji zawodowych. Podstawą jest Europejska Legitymacja Zawodowa (EPC), którą wydaje Naczelna Izba Aptekarska. Praca farmaceuty za granicą wymaga też znajomości języka – użytkowego i specjalistycznego. Czy język angielski wystarczy? Niestety nie zawsze, ponieważ w wielu krajach wymaga się również umiejętności posługiwania się językiem urzędowym.

Jakie wymagania musi spełniać farmaceuta, aby objąć funkcję kierownika apteki ogólnodostępnej/ funkcję kierownika apteki szpitalnej lub zakładowej?

Kierownikiem apteki ogólnodostępnej może być farmaceuta, który spełnia następujące warunki:

  • ma tytuł specjalisty w dziedzinie farmacji aptecznej, klinicznej lub farmakologii oraz co najmniej dwuletni staż pracy w aptece ogólnodostępnej w pełnym wymiarze czasu pracy, albo posiada co najmniej pięcioletni staż pracy w aptece ogólnodostępnej w pełnym wymiarze czasu pracy,
  • wypełnia obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego,
  • wypełnia obowiązki członka samorządu zawodu farmaceuty,
  • daje rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Kierownikiem apteki szpitalnej lub zakładowej może być farmaceuta, który spełnia następujące warunki:

  • posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zawodu w aptece szpitalnej lub zakładowej w pełnym wymiarze czasu pracy,
  • ma tytuł specjalisty w dziedzinie farmacji szpitalnej, farmacji klinicznej lub farmacji aptecznej,
  • daje rękojmię należytego pełnienia funkcji kierownika apteki,
  • wypełnia obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego,
  • wypełnia obowiązki członka samorządu zawodu farmaceuty.

Czy istnieje maksymalny czas pracy farmaceuty w ciągu doby/tygodnia?

Farmaceuta zatrudniony w aptece (niefunkcjonującej w godzinach nocnych czy w święta), pracuje zwykle w podstawowym systemem czasu pracy. Normy pracy określa kodeks pracy (art. 129 § 1 ustawy z 26.06.1974 r.), zgodnie z nim czas pracy nie może przekraczać 8 godz./dobę i przeciętnie 40 godz. w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.

Jeżeli w aptece praca organizowana jest w systemie zmianowym (uwzględnia się pracę w godzinach nocnych, w niedziele i święta) pracodawca układa harmonogram, uwzględniając równoważny system czasu pracy.  System pozwala na to, aby farmaceuci wykonywali pracę w niektórych dniach w przedłużonym wymiarze (do 12 godzin), a w innych dniach w wymiarze krótszym niż 8 godzin, w okresie rozliczeniowym, który nie przekracza 1 miesiąca. Ilość godzin w okresie rozliczeniowym oblicza się – według Kodeksu Pracy, Art. 130, mnożąc ilość pełnych tygodni przez 40 i dopełniając iloczynem 8 godzin i pozostałych dni od poniedziałku do piątku. 



Zdobywanie punktów jako farmaceuta – jakie są zasady i jak je zdobywać?

W ciągu 5 lat farmaceuta jest zobowiązany do zdobycia 100 punktów edukacyjnych w tym, co najmniej 50 punktów edukacyjnych twardych. Wszystkie szkolenia, w których uczestniczy, są odnotowywane w karcie szkoleń. Istnieją dwa rodzaje punktów edukacyjnych – „twarde” i „miękkie”. Punkty „twarde” farmaceuta otrzymuje za udział w kursach i szkoleniach, natomiast „miękkie” za udział w konferencjach lub za publikacje. 

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies w celach analitycznych, reklamowych oraz do realizacji usług. Pliki cookies będą zapisywane w pamięci Twojego urządzenia zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.