Ikona zegar

Czas czytania - 3 min

Must-know o recepturze antybiotyków

Antybiotyki to związki powszechnie znane, które wykazują właściwości toksyczne w stosunku do drobnoustrojów. Receptura antybiotyków ma na celu przygotowanie postaci leku o 1) dokładnej dawce i dostępności biologicznej, 2) jak najtrwalszej oraz 3) dogodnej dla pacjenta. O czym więc należy pamiętać, przygotowując leki z antybiotykiem? Dowiedz się więcej!

Leki recepturowe z antybiotykami - jak wykonywać?

Czym różni się receptura antybiotyków?

Antybiotyki charakteryzują się niską trwałością. Mimo że są zazwyczaj odporne na temperaturę, to nie wykazują tej cechy w odniesieniu do wilgoci czy promieniowania. Substancje te ulegają inaktywacji pod wpływem enzymów i metabolitów bakteryjnych, dlatego ważnym jest, aby zachować warunki jałowe podczas przygotowywania leku z antybiotykiem.

Ta szczególna grupa substancji leczniczych ma także ograniczoną stabilność. Istotne jest również stężenie substancji aktywnej i właściwa forma podania, która powinna być jak najwygodniejsza i najłatwiejsza do aplikacji przez pacjenta.

Przystępując do wykonania leku z antybiotykiem, należy przeanalizować skład przepisanego preparatu oraz ocenić trwałość antybiotyku.

O tym należy pamiętać!

1. Farmaceuta, sporządzając lek z antybiotykiem, zobowiązany jest do pracy w warunkach aseptycznych.

2. Antybiotyki przechowuje się w hermetycznie zamkniętych naczyniach, które po otwarciu wstawia się do eksykatora z substancją higroskopijną.

3. Opakowania z ciemnego szkła lub innego tworzywa stanowią osłonę przed promieniowaniem.

4. Tylko i wyłącznie warunki aseptyczne gwarantują utrzymanie jałowości wcześniej wysterylizowanych substancji i narzędzi niezbędnych w recepturze.

5. Przed przystąpieniem do receptury farmaceuta jest zobowiązany przeanalizować skład i ocenić trwałość leku.

6. Forma leku powinna być prosta i dogodna dla chorego.

7. Należy zapewnić dużą dokładność dawkowania, jednolitość dawek, a także dobrą dostępność biologiczną.

8. Antybiotyki wchodzą w skład jałowych i niejałowych postaci leku.

Żadne rozporządzenie nie wskazuje precyzyjnie na procedury, które dotyczą wykonania leku recepturowego z substancjami o działaniu przeciwdrobnoustrojowym. Za prawidłowy uznawany jest sposób oparty na najnowszych wiadomościach pochodzących ze wskazanych źródeł oraz umiejętnościach farmaceuty.

Przykłady recept z antybiotykami

Rp

0,5% Sol. Neomycini sulfatis 10,0 

M.f. guttae ophtalmicae

Rp. 

Detreomycini 1,0 

Vit. A 1,5 

Urei 10,0 

Hascobasa ad 50,0 

M.f.ung

Rp. 

0,1% Ung. Gentamycini 10,0 

M.f. ung. ophtalm.

Rp. 

Penicillini cristalisati 25 000 j. 

Aquae pro usu ophthalmico ad 10,0 

M.f. gtt. ophthalm.

I jeszcze jedno…

Wprowadzenie antybiotyków do lecznictwa umożliwiło powrót do zdrowia lub zapobiegło zakażeniom wielu ludzi. Dawniej złożone, niemożliwe do wyleczenia schorzenia, stały się uleczalne. Niestety nieświadome, niezgodne ze wskazaniami stosowanie tych leków, stanowi przyczynę wielu powikłań i tworzenia się oporności na antybiotykoterapię. Warto zwracać na to uwagę pacjentom!

Klaudia Madej

Źródła

  1. Receptura apteczna. Sporządzanie leków jałowych i niejałowych (pod red. Renaty Jachowicz). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2021
  2. Farmacja stosowana – technologia postaci leku (pod red. Małgorzaty Sznitowskiej). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2023
  3. Samczewska G. Receptura Aseptyczna – skrypt dla studentów Wydziału Farmaceutycznego. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Łódź, 2011
  4. Zdzieborska M, Siedlecka E, Małecki M. Receptura antybiotyków w aptece – głos w dyskusji. Farmacja Polska 2018;74(2):109-113 (https://www.ptfarm.pl/wydawnictwa/czasopisma/farmacja-polska/103/-/27289, opublikowano: 15.02.2018, dostęp: 27.11.2023)

To Cię również zainteresuje

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies w celach analitycznych, reklamowych oraz do realizacji usług. Pliki cookies będą zapisywane w pamięci Twojego urządzenia zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.