Ikona zegar

Czas czytania - 5 min

Cnoty farmaceutyczne [felieton mgra farm. Jakuba Wierzchonia]

Wiele już słów wypowiedziano o tym, że zarówno studia, jak i inne etapy edukacji nie uczą w dostatecznym stopniu kompetencji miękkich. Są wprawdzie pojedyncze godziny zajęć dotykające problematyki komunikacji, jednak wyraźnie nie wyczerpują one tematu. Jednocześnie kontakt z drugim człowiekiem jest na tyle istotnym elementem pracy farmaceuty (i po prostu ludzkiego życia), że nie możemy poprzestać na narzekaniu na system szkolnictwa.

Cnoty farmaceutyczne - co tak możemy nazwac?

Każdemu z nas potrzebne jest rozwinięcie umiejętności komunikacyjnych – zarówno dla efektywniejszej pracy z pacjentem, jak i własnego dobrostanu. Warto wyznaczyć sobie kierunki tego rozwoju – kilka cech, które możemy rozwijać, aż staną się niejako cnotami charakteryzującymi nas jako farmaceutów.

Empatia

Empatia, nieodłącznie związana z odczytywaniem i rozumieniem uczuć innych osób, pozwala na tworzenie dobrych więzi. Jest to bardzo przydatne w pracy w zespole. Zupełnie inaczej pracuje się z kierownikiem, który rozumie, że trudne emocje przeżywane w życiu prywatnym mogą przekładać się na pracę z ludźmi za pierwszym stołem, niż z zimnym szefem, który widzi tylko statystyki sprzedażowe. Dobrze jest mieć koleżanki, którym można się pożalić i zostać zrozumianym, czy kolegów, z którymi można świętować sukcesy. Dobry zespół w pracy potrafi wynagrodzić wiele zawodowych trudów.

Empatia jest bardzo ważna również w pracy za pierwszym stołem. Mogłoby się wydawać, że „wczuwanie się” w emocje pacjentów, doświadczających niejednokrotnie dużego cierpienia fizycznego i psychicznego,
przynosi więcej problemów niż korzyści – że lepiej być twardym i zajmować się wyłącznie pomocą „na chłodno”, gdyż empatia niesie za sobą ryzyko „chłonięcia” cudzych uczuć i przejmowania się losem innych, kiedy w naszym życiu jest wystarczająco wiele trudności. Pozbawiałoby to jednak wielu barw pracę aptekarza. Kiedy rozumiemy emocje pacjenta, łatwiej o nawiązanie dobrej komunikacji, co prowadzi do możliwości lepszej pomocy. Jest to też okazja do ulżenia pacjentowi w cierpieniu – czasem nawet krótka chwila zrozumienia może przynieść nieco ulgi.

Cnoty farmaceuty - empatia
Kiedy rozumiemy emocje pacjenta, łatwiej o nawiązanie dobrej komunikacji, co prowadzi do możliwości lepszej pomocy (fot. Shutterstock)

Korzyści odnosimy też my sami – kiedy widzimy i rozumiemy złość pacjenta spowodowaną wysokim rachunkiem czy problemem z wypisaniem recepty, może stać się w naszych oczach konkretną osobą
dotkniętą problemem, a nie kolejnym powodem do frustracji, że słuchamy bezsensownych narzekań. Warto jednocześnie pracować nad własnym podejściem do aspektu emocji, jak choćby przekonaniem, że nie jesteśmy odpowiedzialni za uczucia innych. Ciekawą drogą rozwijania w sobie empatii może być zaproponowana przez Marshalla Rosenberga koncepcja porozumienia bez przemocy. Promowany przez niego sposób komunikacji może przynieść rozwiązanie wielu konfliktowych sytuacji, między innymi właśnie dzięki rozwinięciu empatii.

Asertywność

Asertywność, rozumiana jako umiejętność otwartego i bezpośredniego wyrażania swoich potrzeb, uczuć i opinii z poszanowaniem granic swoich i innych osób, wydaje się jedną z podstawowych cech potrzebnych do osiągnięcia sukcesu zawodowego. Jest to coś dużo więcej niż umiejętność odmawiania, jak utarło się sądzić – to złoty środek pomiędzy uległością a agresywnością.

Jak ma się to do pracy farmaceuty? Za pierwszym stołem mamy do czynienia z mnogością ludzkich postaw. Często pacjenci próbują wymuszać na nas pewne decyzje, jak choćby „pożyczenie” leku czy przyjęcie bezpodstawnego zwrotu. Cenna jest wówczas zdolność stania przy swoim stanowisku bez niepotrzebnego tracenia nerwów i okazywania zdenerwowania. Podobnie w sytuacjach, kiedy pacjenci
przekraczają nasze granice – okazując lekceważenie, przechodząc na „ty” czy wprost obrażając. Mamy wówczas prawo bronić się przed takimi zachowaniami. Dla własnego komfortu psychicznego warto nauczyć się robienia tego w sposób asertywny, bez eskalacji agresji i nakręcania trudnych emocji. Pod tym względem apteka może być dla nas niemal „laboratorium” kontaktów społecznych, w którym można wyćwiczyć umiejętności, takie jak asertywność.

Cnoty farmaceuty - asertywność
Apteka może być dla nas niemal „laboratorium” kontaktów społecznych, w którym można wyćwiczyć umiejętności, takie jak asertywność (fot. Shutterstock)

Inne pole, na którym asertywność jest umiejętnością szczególnie wartą nauki, staje się kontakt z przełożonymi. W sytuacjach prób naruszania niezależności zawodowej czy mobbingu możemy wprawdzie liczyć na wsparcie prawne, jednak bez sprawnego postawienia granic zachowania te mogą być bardzo trudnym doświadczeniem.

Przekazywanie informacji

Jako pracownicy opieki zdrowotnej, stojący w pewnym sensie na pierwszej linii, musimy jednocześnie wykazywać się bardzo dobrym przygotowaniem merytorycznym i zdolnością takiego przekazywania informacji, które osiągnie cel – pomoc pacjentowi. Wielu pacjentów uważa siebie samych za ekspertów, posiadając niezbyt zasadne przekonania odnośnie do leczenia. Potrzeba zatem, aby mieć nie tylko szeroką wiedzę, ale też umieć ją „sprzedać”. Często są to trudne przeprawy (wymagające także empatii i asertywności), ale gra warta jest świeczki.

Kwestią związaną z komunikacją jest też trudna sztuka przyznawania się do… niewiedzy. Nie da się wiedzieć wszystkiego, zwłaszcza przy bardzo rozwijającym się rynku farmaceutycznym. Mimo to czasami dopada nas pokusa odpowiadania pacjentowi z pełnym przekonaniem na każde pytanie, choćby z zupełnie nieznanej nam dziedziny. Jednak czy ważniejszy jest nasz autorytet, czy dobro pacjenta? Dla każdej ze stron korzyścią będzie powiedzenie prawdy.

Potrzeba zatem, aby mieć nie tylko szeroką wiedzę, ale też umieć ją „sprzedać” (fot. Shutterstock)

Empatia, asertywność, przekazywanie informacji – to dość oczywiste kierunki rozwoju, ale gdy rzetelnie do nich podejdziemy i rozwiniemy jako cnoty, mogą odmieniać rzeczywistość: naszą i ludzi wokół.

Źródła

Felieton pochodzi z #50 e-magazynu mgr.farm.

To Cię również zainteresuje

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies w celach analitycznych, reklamowych oraz do realizacji usług. Pliki cookies będą zapisywane w pamięci Twojego urządzenia zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.